Đây là bài viết chuyển thể từ 1 vlog của Dũng vào ngày 10 tháng 4 năm 2025 dành cho các bạn quan tâm đến suy nghĩ của Dũng về cuộc sống có thể đọc nhanh thay vì nghe clip youtube khá mất thời gian.
Hello, chào mọi người. Hôm nay là ngày mùng 10 tháng 4 năm 2025, Dũng lại tiếp tục ngồi đây xem và trả lời câu hỏi của mọi người.
Có một câu chuyện mà một bạn chia sẻ hôm qua, hôm kia gì đó, Dũng thấy khá là hay nên muốn ưu tiên trả lời trước. Bạn này tên là WhoIAm, mới gửi cách đây khoảng 15 tiếng thôi, và Dũng không muốn bạn ấy bỏ lỡ nên mình sẽ nói về câu chuyện này trước nhé. Bạn ấy viết thế này:
“Chào anh Dũng, em có chuyện này muốn chia sẻ và nghe góc nhìn của anh nếu anh không phiền. Em năm nay 23 tuổi, vừa ra trường. Mấy hôm trước em trúng một tờ vé số đặc biệt. Lúc đầu em mừng rỡ nhưng sao lại thấy sợ. Em chưa đi đổi vé, cũng không phải vì quên mà là không biết nên làm gì. Gia đình em buôn bán nhỏ, còn nợ 300 triệu xây nhà mấy năm trước. Em nghĩ ít nhất mình có thể giúp ba mẹ trả nợ. Nhưng sau đó thì sao? Em sợ người khác biết, sợ họ hàng dị nghị. Sợ cả chính mình hay gia đình mình cũng sẽ thay đổi vì số tiền đó. Có những lúc em thấy mình đang đứng trước một bước ngoặt quá lớn đến mức em chỉ muốn xé tờ vé đi cho rồi. Không biết người ta thường làm gì khi rơi vào hoàn cảnh kiểu như vậy. Anh?”
À, đây đúng là một tình huống đặc biệt đấy. Dũng sẽ chia sẻ góc nhìn của mình, theo cái lối nghĩ của Dũng thôi nha, để bạn tham khảo.
(Mình lướt qua nhanh mấy câu hỏi và bình luận khác trước khi đi vào chuyện chính nhé. Cảm ơn bạn Khoa Nguyễn khen cách làm video đơn giản mà hiệu quả – đúng là Dũng lười nên thích cái gì nhanh gọn lẹ thôi! Bạn J 193 hỏi câu quen quen hình như trả lời rồi. Bạn “cáo tích cực” chia sẻ về cháu tự kỷ, vụ đeo tai nghe cũng là một cách hay, nhưng Dũng vẫn muốn con tập thích nghi dần với môi trường ồn ào vì mình không thể theo con mãi được, mà bản năng con người là thích nghi mà, đúng không? Rồi câu hỏi về AI của bạn Norway (à No way chứ!) và chuyện mất định hướng của bạn VN Race, mình sẽ quay lại sau nhé.)
Rồi, giờ mình tập trung vào câu chuyện trúng số của bạn trai 23 tuổi này.
Bạn vừa tốt nghiệp, bất ngờ có cơ hội sở hữu một khoản tiền lớn, có thể là 2 tỷ, 4 tỷ gì đó từ vé số. Nhưng hiện tại, nó vẫn chỉ là một tờ giấy thôi, vì bạn chưa đi đổi thưởng. Vậy thì nên làm gì?
Trước hết, có nên nhận thưởng hay không?
Câu trả lời của Dũng là: Rất nên. Tại sao ư? Vì gia đình bạn đang khó khăn, còn nợ 300 triệu tiền xây nhà mà mấy năm chưa trả được, chứng tỏ kinh tế không khá khẩm gì. Khoản tiền này thực sự là một cơ hội lớn, có thể giúp bạn và gia đình rất nhiều thứ, cả trước mắt lẫn lâu dài. Bỏ qua nó thì cực kỳ đáng tiếc.
Nhưng nhận rồi thì dùng thế nào? Đây mới là chuyện đáng nói.
Lời khuyên đầu tiên và quan trọng nhất của Dũng là: Khoan! Khoan hãy lấy tiền đó ra trả nợ ngay lập tức.
Nghe có vẻ lạ đúng không? Nhưng Dũng sẽ phân tích cho bạn hiểu tại sao. Nếu bạn cầm 300 triệu về trả nợ ngay, cả nhà sẽ biết bạn có tiền tỷ. Chuyện gì xảy ra tiếp theo? Áp lực sẽ đến: bà con, họ hàng biết chuyện, có thể sẽ hỏi vay hỏi mượn, hoặc bạn sẽ cảm thấy phải “cho” người này người kia một ít.
Việc mình có tiền mà cho người khác thì tốt hay xấu? Nó có thể tốt cho người nhận, nhưng chưa chắc đã tốt cho bạn lúc này. Nguyên tắc của Dũng là: Mình không cho đi những gì mình chưa thể tự tạo ra lại được một cách bền vững. Dũng có thể cho đi kiến thức, kinh nghiệm, vì những thứ đó cho đi rồi vẫn còn, thậm chí còn nhiều hơn. Nhưng tiền bạc, nhất là một khoản tiền lớn như vậy khi bạn mới ra trường, lương tháng có thể chỉ 10 triệu, làm sao bạn tạo ra lại 300-500 triệu trong chớp mắt được? Câu trả lời là không. Cho đi số tiền đó lúc này chẳng khác nào bạn đang tự làm giảm đi cơ hội cực lớn cho tương lai của chính mình.
Vậy nên, hãy thử nghĩ theo cách này: bạn giống như CEO của một công ty mới tinh tên là “Lucky”. Công ty này vừa nhận được vốn đầu tư 2 tỷ từ một “nhà đầu tư thiên thần”. Khi chưa biết dùng vốn thế nào cho hiệu quả nhất, việc đầu tiên là gì? Là bảo toàn vốn, tìm cách cất giữ sao cho ít mất giá nhất. Gửi tiết kiệm? Mua vàng? Mua vàng thì coi chừng chuyện cất giữ và giá cả biến động nhé. Gửi tiết kiệm sợ trượt giá? Cũng đừng quá lo, giai đoạn này ai cũng bị ảnh hưởng, cứ để đó đã. Quan trọng là bạn cần thời gian để bình tĩnh lại, để suy nghĩ thật kỹ.
Vậy nếu là Dũng trong hoàn cảnh của bạn, Dũng sẽ làm gì?
- Giữ bí mật: Chuyện trúng số này, Dũng sẽ cố gắng giữ bí mật nhất có thể, ít nhất là trong giai đoạn đầu. Để làm gì? Để đầu óc mình được yên tĩnh, không bị xáo trộn bởi những lời hỏi han, bàn tán, áp lực bên ngoài. Để mình có thời gian “tiêu hóa” cái tin mừng quá lớn này, vượt qua cái cảm giác bồng bột ban đầu. Cứ để cục tiền đó “ngủ yên” một thời gian đã.
- Tập trung vào bản thân: Việc quan trọng nhất lúc này là bạn phải tự đứng trên đôi chân của mình. Hãy tìm một công việc, bắt đầu đi làm, kiếm tiền bằng chính sức lao động của bạn. Đó mới là nền tảng vững chắc.
- Giúp gia đình trả nợ – một cách có trách nhiệm: Thay vì trả hết 300 triệu ngay, hãy nói chuyện rõ ràng với gia đình. Cam kết rằng: “Con sẽ đi làm, kiếm tiền và con sẽ phụ giúp gia đình trả một nửa (150 triệu) khoản nợ này”. Tại sao lại là một nửa? Vì nợ nần là trách nhiệm chung của cả nhà, bạn gánh hết có thể tạo sự ỷ lại không tốt. Bạn cam kết trả phần của mình, đó là thể hiện trách nhiệm.
Rồi sao nữa? Khi đi làm có lương, hãy trích ra một phần trăm cố định, ví dụ 50% lương hàng tháng, để góp vào trả nợ. Lương 10 triệu thì góp 5 triệu, một năm được 60 triệu. Cứ đều đặn như vậy, vài năm là bạn trả xong phần cam kết của mình. Cách này nó bền vững, nó đến từ công sức của bạn, chứ không phải từ “tiền trên trời rơi xuống”. Khoản nợ kia có lãi thì cũng đừng quá lo, cái giá trị của việc bạn tự lực trả nợ nó lớn hơn nhiều. - Đầu tư vào kiến thức: Có thể trích một phần rất nhỏ từ số tiền trúng số để đi học thêm. Học cái gì? Học về quản lý tài chính cá nhân chẳng hạn. Nhưng nhớ chọn chỗ uy tín mà học, đừng đâm đầu vào mấy lớp dạy làm giàu nhanh hay “lùa gà” nhé. Học để hiểu cách đồng tiền vận hành, để biết quý trọng nó. Tuyệt đối chưa nên dùng tiền trúng số để lao vào đầu tư chứng khoán, Bitcoin hay mấy thứ rủi ro cao khi bạn chưa có kiến thức và kinh nghiệm. Khi nào bạn đi làm, tự tiết kiệm được tiền, thì lấy cái tiền tiết kiệm đó ra tập đầu tư với số vốn nhỏ thôi. Cái cục 2 tỷ kia, cứ để yên đó.
- Xem 2 tỷ như quỹ phòng hờ: Số tiền lớn này, hãy coi nó như một “tấm vé bảo hiểm” cực lớn cho tương lai. Cuộc sống không ai nói trước được điều gì. Lỡ sau này bản thân hay gia đình có chuyện không may về sức khỏe, tai nạn, cần tiền gấp thì sao? Hoặc xa hơn nữa, khi bạn thực sự trưởng thành, chín chắn, muốn khởi nghiệp, muốn mua nhà, xây dựng gia đình, thì đây sẽ là nguồn vốn quý giá. Nó là của bạn, nhưng đừng vội tiêu xài. Cứ gửi ngân hàng để nó sinh lãi kép cũng được. Nó là cái quỹ phòng ngừa rủi ro và là bệ phóng cho những cơ hội lớn sau này.
- Làm việc thiện nguyện một cách bền vững: Khi bạn đã đi làm, có thu nhập ổn định, bạn có thể thực hiện một cam kết, ví dụ trích 10% thu nhập hàng năm kiếm được để làm từ thiện. Dùng số tiền đó giúp đỡ những người khó khăn một cách thiết thực, như hỗ trợ trẻ em nghèo đi học, giúp người già neo đơn… Làm từ thiện bằng tiền mình làm ra, dù ít nhưng đều đặn, nó ý nghĩa và lâu dài hơn nhiều.
Nhớ kỹ nguyên tắc của Dũng nhé: Chỉ cho đi những gì mình có thể tạo ra lại được. Đừng vì một phút hào phóng mà cho đi cái “phao cứu sinh” cho tương lai của mình khi bạn chưa đủ sức tạo ra cái phao khác.
Hãy đi làm, học hỏi, trải nghiệm, tích lũy. Hãy để thời gian giúp bạn trưởng thành và hiểu rõ giá trị của đồng tiền cũng như chính bản thân mình. Đến một lúc nào đó, khi bạn đủ chín chắn, bạn sẽ biết cách sử dụng khoản tiền trời cho này một cách ý nghĩa nhất.
Haizz, nói về chuyện trúng số mà hào hứng quá, chắc tại mình chưa bao giờ trúng giải đặc biệt cả! Có vài tỷ trong tay dùng thế nào, đúng là một câu hỏi hay ghê!
Giờ quay lại câu hỏi về AI của bạn kia.
Cần chuẩn bị gì để tận dụng tối đa AI, nhất là làm backend? Theo Dũng thì có mấy thứ quan trọng này:
- Phải giỏi chuyên môn cái đã: Bạn phải thực sự hiểu sâu về lĩnh vực của mình (backend, lập trình…). Có kiến thức nền vững, bạn mới biết cách ra yêu cầu đúng cho AI, mới đánh giá được kết quả nó làm ra là tốt hay dở, đúng hay sai. Không có chuyên môn, dùng AI chỉ là hên xui.
- Kỹ năng giao tiếp bằng văn bản phải tốt: Làm việc với AI chủ yếu là “ra lệnh” bằng cách viết (prompting). Bạn phải biết cách diễn đạt yêu cầu của mình thật rõ ràng, mạch lạc, để AI nó hiểu chính xác bạn muốn gì. Viết requirement tệ thì kết quả AI trả về cũng không thể tốt được.
- Hiểu biết về “hệ sinh thái” AI: Cần cập nhật xem có những công cụ AI nào đang có, cái nào mạnh về cái gì, yếu ở đâu… Biết mình có những “vũ khí” gì trong tay thì mới phối hợp và sử dụng chúng hiệu quả nhất được.
- Phải có mục đích, có tầm nhìn: Cái này quan trọng nhất nè! Bạn phải biết mình muốn làm gì, muốn đi đến đâu trong sự nghiệp. AI chỉ là công cụ hỗ trợ thôi. Nếu bạn không có định hướng, không có mục tiêu, thì dù có công cụ xịn cỡ mấy cũng không biết dùng vào việc gì, thành ra lãng phí. Giống như công ty cần có tầm nhìn, sứ mệnh, kế hoạch hàng năm vậy đó. Bản thân mình cũng phải có “kế hoạch kinh doanh” cho cuộc đời mình. Phải tự hỏi: Mình thực sự muốn gì? Điều gì làm mình thấy hạnh phúc, thấy trọn vẹn (fulfillment)? Khi biết rõ đích đến rồi, bạn mới biết cách dùng AI để đi nhanh hơn tới đó.
Cái câu hỏi của bạn VN Race về học và lãm kỹ thuật ô tô, thu nhập không đủ sống ở Sài Gòn và mất định hướng, Dũng xin phép để dành trả lời trong clip sau nhé.
Cảm ơn mọi người đã lắng nghe. Chúc mọi người một ngày làm việc vui vẻ và hiệu quả nha. Bye bye mọi người!
Sài Gòn, mùng 10 tháng 04 năm 2025.
Tumivn.com 