Tìm và phát triển người tài

Nhân tài xưa nay hiếm thế nên ngành tuyển dụng mới phát triển, các doanh nghiệp mới phải đổ xô bỏ tiền ra để trả lương cao nhằm giữ chân nhân tài. Người tài không giống như “nấm mọc sau mưa”, và cũng giống như cây quýt “trồng ở phương bắc thường cho quả ngọt trái sai, nhưng khi đem trồng ở phương Nam thì quả đã chua lại càng ít nữa”, người tài cần có môi trường tốt mới phát triển thành công. Tương tư như vậy, trò cần có thầy giỏi mới có thể phát triển nhanh được. Vì vậy mà người giỏi giống như thứ bảo vật quý hiếm, doanh nghiệp nào cũng muốn cất giữ. Nhưng người tài là thứ bảo vật có chân, muốn giữ cũng không dễ mà giữ ở bên mình. Doanh nghiệp phải nghĩ khác làm khác thì mới có thể có nhiều nhân tài để hỗ trợ cho sự phát triển của công ty. Là một người chuyên về công việc phát triển con người, tôi sẽ chia sẻ một số suy nghĩ để bạn đọc tham khảo. 

Thứ nhất, doanh nghiệp thực sự chú trọng vào việc tìm kiếm và phát triển con người thì mới có nhiều người tài. Cái này cũng khá dễ hiểu, khi bạn tập trung làm việc gì, thì bạn sẽ có thành tựu về mặt đó. Nếu bạn chịu khó quan sát tìm kiếm nhân tài ở đội ngũ nhân viên của mình, giúp họ phát triển. Khi phỏng vấn bạn chịu khó quan sát để chọn ứng viên tiềm năng, bạn sẽ có nhiều cơ hội có nhiều người tài phát triển bên mình. Bạn hãy thử làm một bài tập nhỏ, đó là hãy suy nghĩ về một thứ nào đó, chẳng hạn như bạn muốn tìm những người cùng sở thích với mình, và bạn sẽ nhận ra có rất nhiều người có cùng sở thích ở quanh bạn, tìm người tài cũng y hệt như vậy, bạn phải luôn bật radar, luôn quan sát để bắt sóng bạn sẽ tìm được người tốt. Cách đây chín năm, có một người là tổng giám đốc của một công ty, nhắn tin trên LinkedIn mời tôi đi ăn trưa, cho dù lúc đó tôi chỉ là một anh nhân viên quèn, và cho dù buổi ăn trưa trò chuyện đến ba tiếng đồng hồ đó không đi tới được cái kết là tôi và công ty của ảnh bén duyên, nhưng tôi vô cùng phục người anh này, vì anh luôn dành một vài buổi trưa trong mỗi tháng để gặp những người anh thấy có tiềm năng để có thể khơi gợi cảm hứng và thu hút họ về với công ty của mình. Nếu bạn làm quản lý ở bất kỳ cấp độ nào của công ty, bạn cần phải nghĩ về việc tìm người giỏi cho công ty như là một sứ mệnh của mình, và coi việc tập trung những người có năng lực trở về đội của mình như là một phần công việc của mình, đội ngũ của bạn sẽ lớn mạnh, công ty của bạn sẽ có nhiều hạt giống để phát triển hơn. 

Thứ hai, người tài không ở đâu xa, có thể họ chính là những người trông có vẻ bình thường ở xung quanh bạn. Tôi quan điểm rằng, mỗi con người đều có tiềm năng vô hạn, nếu họ tập trung đầu tư phát triển kỹ năng, năng lực của họ sẽ tiến bộ vượt bậc và vì vậy, tôi tin rằng, mỗi người đều có thể giỏi hơn, hữu ích hơn nếu được đầu tư đúng cách. Vì vậy, song song với việc tìm kiếm người tài ở bên ngoài, bạn hãy khuyến khích và hỗ trợ những người xung quanh bạn phát triển năng lực của mình. Và hãy nhớ, nếu muốn khuyến khích được nhân viên của bạn phát triển, việc đầu tiên, bạn phải tin rằng nhân viên của bạn có thể làm được tốt hơn, có thể đảm nhận những trọng trách lớn hơn. Trao niềm tin, trao cơ hội, bạn sẽ có cơ hội có được nhiều nhân tài bên mình. 

Thứ ba, việc phát triển nhân tài từ nguồn nhân lực bên trong tổ chức của bạn không khó, chỉ cần bạn kiên nhẫn và liên tục thử sai. Nếu bạn phát triển từ những va vấp, và bạn thành công nhờ những bài học có được từ thất bại, bạn hãy cho nhân viên của bạn được trải nghiệm thất bại, dám làm và dám thất bại. Nếu bạn xây dựng hình ảnh của mình như một người đụng đâu thắng đó, làm gì thành công đó, bạn tạo ra hình ảnh của một “huyền thoại”, mà như vậy thì rất khó để đạt được. Mọi thành công đều là thành quả một một quá trình lao động và nỗ lực liên tục và đa phần các thành công đều có được sau những lần “thất bại”, thế nên, bạn đừng tước đi quyền được có trải nghiệm thất bại của nhân viên. Khuyến khích họ dám chơi, dám chịu đau, và chỉ có như vậy họ mới phát triển. Đừng bảo bọc nhân viên thái quá, hãy khuyến khích họ đương đầu với thách thức. Khó mới thích, “no pain no gain”.

Thứ tư, bạn đừng bao giờ nghĩ rằng việc đào tao ra nhân tài rồi họ bỏ đi là phí công của bạn. Khi bạn giúp cho người khác phát triển, bạn cũng đã học được từ họ rất nhiều. Vậy khi họ ra đi, bạn có nghĩ đó là mất mát của tổ chức không? Bản thân tôi không nghĩ vậy, người tài rời tổ chức nó thể hiện một số điểm cần suy nghĩ, thứ nhất, có thể tổ chức không còn đủ thử thách cho họ, thứ hai – nỗ lực họ bỏ ra chưa được đền đáp tương xứng, thứ ba – ai cũng cần có môi trường mới và sân chơi mới để thử sức, vậy thì hãy để cho họ ra đi, bởi khi họ đi, bạn sẽ có một mạng lưới những người quen thuộc rộng lớn, nếu bạn thực sự đã giúp họ phát triển, họ sẽ hỗ trợ lại cho bạn theo lối này hoặc lối khác trong tương lai. Tôi chưa bao giờ sợ chảy máu nhân tài, tôi chỉ tập trung vào việc giúp các bạn trẻ phát triển được tiềm năng của họ và tạo không gian cho họ được phát triển được vẫy vùng mà thôi. Rất nhiều người giỏi đã rời tôi mà đi, nhưng chưa bao giờ họ làm tôi thất vọng, họ thành công ở các công ty họ tới, họ luôn là những tài năng mà người khác muốn níu giữ. Và vì vậy tôi rất tự hào về họ, và bản thân cũng cảm thấy mãn nguyện. Có những người luôn có người tài để sử dụng, nhưng có những người thắp đuốc mà nhìn chẳng thấy người tài dù họ ở ngay bên cạnh mình. 

Thứ năm, công ty bạn sẽ không có trò giỏi nếu không có thầy giỏi. Thầy giỏi không chỉ là những người có năng suất cao, họ phải là những người có tâm muốn phát triển con người và sẵn sàng trao hết mọi tri thức, kinh nghiệm và luôn muốn tạo cơ hội cho lớp trẻ được thử sức ở các vị trí trọng trách. Hãy tìm những người như vậy và giúp cho họ được thực hiện đam mê phát triển con người của mình. Có họ bạn sẽ có một suối nguồn nhân tài để sử dụng, bởi nếu công ty bạn sản xuất sản phẩm, những người đó là những cỗ máy đào tạo ra nhân tài, họ là những người mài ngọc cho bạn. 

“Muốn sang thì bắc cầu kiều,

Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”

 

Thứ sáu, bạn cần đưa cái tinh thấn mong muốn tìm và phát triển người tài trở thành văn hóa của tổ chức, phải biến công ty của bạn trở thành vườn ươm nhân tài. Bạn không cần những chương trình to lớn với cả đống tiền đổ vào. Bạn chỉ cần có những con người cởi mở và muốn giúp cho những người xung quanh phát triển. Bạn cần có những con người thích khám phá thích chinh phục thử thách và sẵn sàng nhường sân chơi của mình để người trẻ có cơ hội trải nghiệm. Chỉ có như vậy tre mới mọc thành măng, măng mới thành tre, và bạn mới có thể gặt hái được thành quả từ quá trình nuôi quân của mình. 

Thứ bảy, công ty của bạn nên hỗ trợ và có chính sách luân chuyển vị trí liên tục, ai làm từ ba đến năm năm ở một ví trí đều có sức ỳ, hơn nữa, cái kho sáng kiến của họ cũng có thể cạn nếu không có khía cạnh gì mới đến với công việc của họ. Cho nhân viên được luân chuyển và cho phép họ được có một khoản thời gian làm quen với công việc mới, thậm chí là thất bại. Nhân viên có tinh thần tốt quan trọng hơn là một nhóm nhân viên có kỹ năng tốt nhưng tinh thần bệ rạc. 

Bảy điều ở trên tôi viêt liền tay trong vòng ba mươi phút, hy vọng rằng chúng sẽ có ích cho người đọc. Phát triển con người cần nhất là cái tâm của người lãnh đạo, có tâm tốt mọi thứ sẽ tốt.

Sài Gòn, ngày 29 tháng 04 năm 2020